خسرو پرويز پادشاه ايران به فرماندار يمن دستور داد پيامبر را دستگير كند و به دربار او بفرستد ، ولى با كشته شدن او به‌دست فرزندش شيرويه و سپس مرگ نابهنگام شيرويه ، نابسامانىهاى بسيارى در نظام حاكم بر ايران به‌وجود آمد ، ازاين‌رو حمله‌اى از جانب آنان در كوتاه‌مدت انتظار نمىرفت . اما رقيب قدرتمند او قيصر روم كه در وضع بهترى قرار داشت ، براى مسلمانان خطرآفرين بود . در اين ميان ، پادشاهان غسانى كه تحت‌الحمايه دولت روم بودند ، در شمال جزيرة العرب حركات ايذايى خود را آغاز نمودند كه سرانجام نيز به دو جنگ موته و تبوك انجاميد . سريهء موته پيامبر اسلام در سال هشتم هجرت در ماه ربيع‌الأول جمعى پانزده نفرى را همراه كعب بن عمير غفارى به‌سوى مردم « ذات اطلاع » در شام فرستاد تا آنها را به اسلام بخوانند ، ولى آنان در پاسخ ، مبلّغان مسلمان را به قتل رساندند كه در اين ميان تنها يك نفر نجات يافت . او كه مجروح شده و در ميان كشته‌شدگان افتاده بود ، پس از اينكه شب فرا رسيد ، به‌سوى مدينه حركت كرد و جريان را به پيامبر ( ص ) اطلاع داد . حضرت نيز در صدد برآمد افرادى را براى سركوب آنان اعزام دارد ، ولى خبر رسيد كه آنها به‌جاى ديگرى كوچ نموده‌اند . « 1 » به‌دنبال اين حادثه ، پيامبراكرم در ماه جمادىالاولى سفيرى به نام حارث بن عمير ازدى را به‌سوى پادشاه بصرى فرستاد . وى هنگامى كه به سرزمين موته رسيد ، با شرحبيل بن عمرو غسانى روبه‌رو شد . شرحبيل از او پرسيد : به كجا مىروى ؟ او پاسخ داد : به شام . شرحبيل گفت : از فرستادگان محمد هستى ؟ حارث پاسخ داد : آرى ، من فرستادهء رسول‌خدا هستم . شرحبيل نيز فرمان داد او را در بند كشيده ، دست‌بسته گردن زدند . او اولين سفير پيامبر بود كه به قتل رسيد . اين عمل از جانب پادشاه غسانى به‌منزله اعلان جنگ با مسلمانان بشمار مىآمد ؛ زيرا كشتن سفيران جرمى بزرگ بود كه كمتر ملتى در جزيرة العرب و خارج از آن مرتكب آن مىشد .

--> ( 1 ) . واقدى ، المغازى ، ج 2 ، ص 753 . نيز بنگريد به : ابن‌سعد ، الطبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 435 ؛ ابن‌اسحاق ، سيره ابن‌اسحاق ، ج 4 ، ص 227 .